Verjaardagsontbijt met suikerexplosie

Verjaardagsontbijt met suikertaart

Alsof ik een lepel sambal had gegeten, maar dan zoet. Zo voelde de eerste hap suikertaart tijdens mijn verjaardagsontbijt na 90 dagen No Sugar Challenge. M’n tanden leken uit elkaar te knallen. M’n ogen leken uit hun kassen te knallen. Het zoet steeg naar mijn hoofd als een brain freeze. Mijn maag balde zich samen. En daarna daalde er een weldadige lichamelijke rust neer, denk aan Ewan McGregor in Trainspotting na een shot heroïne. Een weldadige verjaardag.

stuk verjaardagstaart

De jongens en Man P. hadden een ‘Wolken vanille & choco’ verjaardagstaart gebakken, inclusief  ’40’-topping. Ik had al zo’n vermoeden dat er wat ging gebeuren, toen zoon S. gisteren een paar keer zei dat er iets in zijn rugzak zat dat ik niet mocht zien en dat hij die daarom zelf ging uitpakken (normaal moet ik hem tien keer vragen om dat te doen).

Het was misschien wel het gaafste familie-ontbijt sinds ooit: allemaal een stuk taart in plaats van havermout met suikerloze sojamelk of boterhammen met suikerloze Jori-pindakaas

Het voornaamste ingrediënt van dit geheel: suiker (las ik op de verpakking die in de papierbak was verstopt). En iedereen ging blij stuiterend naar werk, school en crèche.

Onbewust meer groente eten doe je zo

Groente uit eigen tuin

Doet de rest van het gezin ook mee met je No Sugar Challenge? Die vraag hoor ik heel vaak. Ze doen niet officieel mee, maar er zijn ongemerkt wel wat veranderingen doorgevoerd de afgelopen drie weken. Het weekend begint niet meer met een boterham met hagelslag of chocopasta. Normaal gesproken begon zoon S. al op woensdag te vragen of het bijna weekend was en rende hij op zaterdag naar de keuken om voor zichzelf, voor zijn ouders en zijn broer een dikbestrooide boterham te smeren.

Maar nu is er al twee weekends geen brood met hagelslag of chocopasta meer, simpelweg omdat dat niet is gekocht. Je had misschien tranen of scènes met huilende peuters op de grond verwacht, maar de reactie was: ‘O, dan neem ik pindakaas’.

Intussen had ik een interessante blog gelezen bij De Nieuwe Meiden (tip van een collega, een van de Nieuwe Meiden is haar nichtje). Nadia Koolma is gediplomeerd natuurvoedingsadviseur en geeft vijf tips voor een gezonder voedingspatroon. Haar tip 2, eet meer groenten, lijkt een open deur. Tot Nadia de gewetensvraag stelt: Hoe vaak komt het wel niet voor dat men pas bij het avondeten zijn eerste portie groenten eet?

Nadia constateert zelf: heel vaakEn dat is zonde.

Man P. doet sinds deze week elke dag een flink stuk paprika of stuk komkommer in de broodtrommel van zoon S. Hij kwam vervolgens met de eis dat de paprika de ‘boterhammen moest verstoppen’. Dat hebben we toen maar gedaan. Tot nu komt de broodtrommel elke dag helemaal leeg terug.

 

 

 

Petit grand dessert

Man P. and I were at a birthday dinner party in a very nice restaurant. The menu promised us a ‘petit grand dessert’. It turned out to be an heavenly ecclectic mixture of crème brulée, hazelnut icecream, chocolate sauce and raspberry ice cream.

The other people at the table were watching me as I was sitting on my hands not to touch my plate. I felt their eyes fixed on my movements. Would she break down? Would she persevere? The minutes seemed to last for ages. I forced my mind to focus on a meditation mantra, while wearing my plastic smile and liistening to the conversation about my attempt to break off the behavor patterns of our sugarsweet life.

Madeleines and chocolate drops
Madeleines and chocolate drops accompanied the coffee after the dessert

Finally, after eight long minutes, Man P. had finished his ‘small big dessert’, so I could move mine to him. As he’s also experiencing a daily sugar reduction at home, he didn’t mind having to finish a double portion. At least for him the petit grand dessert became a vraiment grand dessert.

 

Hoeveel suiker mag je op een dag?

Energiereep verrijkt met glucose

Hoeveel suiker is gezond voor een mens? En wie bepaalt dat?

Na bijna twee weken suikervrije struggle is het tijd voor wat theorie.

In Nederland is het Voedingscentrum het belangrijkste instituut dat zichtbaar en onzichtbaar bepaalt wat en hoeveel we elke dag eten. Je bent waarschijnlijk net als ik opgegroeid met hun Schijf van Vijf.

Maaltijdschijf in 1981: nog zonder drinken
Maaltijdschijf in 1981: nog zonder drinken

Het Voedingscentrum hanteert gek genoeg geen cijfermatige richtlijn voor de hoeveelheid suiker per dag. ‘Het is voor iedereen goed om niet te veel producten met toegevoegde suiker te eten’, is het advies.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft wel een nieuwe richtlijn opgesteld in 2015,  maar die is niet direct heel bruikbaar. De WHO raadt aan om ‘maximaal 10% van je benodigde energie per dag uit vrije suikers te halen’. Dit om vooral om gaatjes in je tanden en gewichtstoename te voorkomen.

Wat zijn vrije suikers? Dat is een verzamelnaam voor twee soorten suikers. Ten en eerste de toegevoegde suikers: suiker die aan een gerecht of product is toegevoegd door jezelf, door een kok of door de voedingsindustrie. Heinz Ketchup bevat dus toegevoegde suiker bij de tomatenpulp. Je zelfgebakken cupcakes bevatten toegevoegde suiker. En de huisgemaakte tiramisu van het Italiaanse restaurant bevat toegevoegde suiker.

De andere categorie vrije suikers zitten in honing, siropen, vruchtensappen en vruchtenconcentraten. Dus ook in hippe alternatieven voor de kristalsuiker, zoals agavesiroop, rijststroop of speltstroop. 

Suikers in zuivel, groente en fruit vallen niet onder vrije suikers.

hoeveel suikerklontjes zitten er in drankjes
Zo snel gaat het met het aantal suikerklontjes per dag. Met dank aan Wauda Maas voor deze foto

Nu terug naar die 10% van je benodigde energie die per dag uit vrije suikers mag halen. Volgens het Diabetesfonds komt dat advies neer op  12,5 suikerklontjes per dag voor vrouwen en 15 suikerklontjes per dag voor mannen. Daar zitten we behoorlijk boven met z’n allen. Nederlanders eten gemiddeld 20 suikerklontjes aan vrije suikers per dag.  

Voor kinderen van 4 tot 8 jaar is een gezonde hoeveelheid 8 tot 9 suikerklontjes per dag. Aan de foto hiernaast zie je dat je dat ze daar met een glas chocomel al makkelijk halen.
Overigens adviseert de WHO dat het nog beter zou zijn om naar 5% per dag te gaan aan vrije suikers: zes suikerklontjes per dag dus.  Ook voor niet-suikerverslaafden is dat nog best een uitdaging.

Suiker en de ramadan

Zoon S. heeft het ineens opvallend vaak over het Suikerfeest. “Hoeveel nachtjes slapen nog?” Blijkbaar is het een hot topic bij zijn vrienden in de klas. Ik zou graag in zijn hoofd willen kijken om te zien wat hij voor zich ziet. Bergen met cakejes? Een glijbaan van slagroom?

Ramadan: laatste zetje om te stoppen met suiker

Het herinnerde me eraan dat het begin van de ramadan-maand me het laatste zetje gaf om te stoppen met suiker. Tijdens de eerste snikhete dagen zag ik mensen in mijn omgeving onverstoord hun werk doen. Ik bewonderde hun mentale kracht waarmee ze zichzelf verhinderden om ook maar een slok water te nemen en ik voelde mezelf een slappe dweil met mijn rol ‘schrijfkoekjes’.

Ik durf mijn suikerstop niet te vergelijken met vasten van zonsopgang tot zonsondergang, maar ik denk dat ik nu iets van hun ervaring deel;  dat je geest sterker is dan je lichamelijke behoeften.

Ik vroeg aan collega Qali Nur, die zelf deze maand ook vast, naar de relatie tussen suiker en ramadan.

Waar komt de naam Suikerfeest vandaan?

“Wij noemen het gewoon ‘Eid’, of eigenlijk Eid al Fitr. Je hebt het grote feest en het kleine feest. Het grote feest is wat in het Nederlands het Offerfeest heet, en het kleine feest is het Suikerfeest. Er wordt inderdaad flink veel zoet gegeten, maar de naam Suikerfeest is gewoon een vernederlandsing.”

Je vast nu al 2,5 weken. Heb je overdag wel eens last van een suikerdip? 

“Suiker is niet een speciaal issue tijdens het vasten. Hoewel, mijn vrienden in Londen, gaan massaal aan de zoete fruitdrankjes als ze het vasten mogen breken. Ik doe dat gewoon met een dadel, zoals de traditie voorschrijft.”

Is het moeilijk om vol te houden hier op de redactie als je anderen ziet eten?

“Iedereen zegt altijd ‘dat lukt mij nooit’. Maar ik nodig je graag uit om een dagje mee te doen. Iedereen kan het. Het is niet zo dat moslims een bijzonder menstype zijn om dit te kunnen. Je moet gewoon tegen jezelf zeggen dat je het vol moet houden. Zelf heb ik niet iets speciaals wat ik mis op zo’n dag, ook niet iets zoets. Mijn moeder heeft dat wel met koffie. Zij krijgt de eerste dagen echt hoofdpijn.”

Neem je je normale eetpatroon nu ook kritisch onder de loep?

“Ja, dat wel. Het is niet per se zo dat je in totaal minder eet op een dag, daar gaat het ook niet om. Wel dat je bewust eet. De profeet heeft gezegd dat je maag voor eenderde gevuld moet zijn met voedsel, voor eenderde met water en voor eenderde met lucht. Het is dus niet de bedoeling om jezelf vol te stoppen met eten.  Ik merk wel dat ik bewuster eet, en misschien ook wel gezonder. Nu breek ik het vasten met een dadel, voedzame soep en yoghurt, terwijl ik anders soms gewoon snel iets eet zonder erbij stil te staan.”

Nog zo’n anderhalve week te gaan tot het Suikerfeest begint. Houd je het vasten goed vol in combinatie met werk?

“Jawel, maar voor mij is de ramadan vooral een spirituele maand. In die zin vind ik het vooral een heel mooie maand. Ik ben bezig met mijn connectie met God en mijn connectie met andere mensen. De ramadan gaat niet alleen over eten, maar ook over gedrag in het algemeen. Tijdens de ramadan probeer ik een extra goed persoon te zijn. Ik slik mijn irritaties in, probeer andere mensen extra te helpen. Daar gaat het om.”

Qali organiseert donderdag 22 juni een wasteless iftar in Den Haag. De ingrediënten wordt woensdagmiddag opgehaald bij supermarkten en de Haagse markt. Zo wordt het eten gered van de vuilnisbak en maken Qali en haar vrienden er een superlekkere maaltijd van (dat belooft ze). Er is ook Spoken Word Poetry.
Tijdens de iftar wordt geld opgehaald voor mensen in Somalië die te lijden hebben onder de aanhoudende droogte. 

Ook als je niet kunt komen, kun je wel doneren via https://www.classy.org/fundraiser/887740

En ineens was daar de ketchupfles

Heinz ketchup

Een aantal mensen vroeg mij wat ik wel en niet eet de komende tijd. Ik begin met de easy pieces: snoep, koek, chocola en zoet broodbeleg. Laat dat nou net de dingen zijn die het eetleven sjeu geven, maar soit. Gaandeweg wil ik uitzoeken wat er waar is van de bewering ‘suiker is suiker’ en of er goede en slechte suikers bestaan. Ik heb al veel leestips gekregen, waarvoor dank.

De afgelopen dag leek ongezoet voorbij te gaan.

Chocoladerepen met hazelnoot, gekregen van aardige studenten antropologie die onze redactie kwamen bestuderen, gingen ongeopend de redactiesnoepla in. Zelfgebakken koekjes bij NewWerktheater, die speciaal na werden gebracht omdat ze nog in de oven lagen, heb ik aan mijn tafelgenoot overgelaten.

Totdat ik tijdens het avondeten gedachteloos een kledder tomatenketchup over de pastasaus spoot. Was het een onbewuste behoefte aan een zoetige oppepper? De pastasaus van Man P. kan prima zonder ketchup. Hij wees mij op kleine lettertjes van de Heinz ketchupfles: 22,8 gram suiker per 100 gram.  Ongeveer zeven kleine suikerklontjes. Ter vergelijking: 100 gram appel bevat 11 gram suiker.

Nu moet ik eerlijk zeggen dat we ook wel eens een kleinschalige bioketchup in huis hebben gehad, die we nooit gebruikten. Die was bijna zonder suiker, maar ook bijna zonder smaak, of laat ik zeggen met saaie smaak, waardoor het hele idee van ketchup verloren ging. Op zich wel weer een goede remedie tegen grootverbruik.

Lees ook: de Heinz 50% ketchup smaaktest.

Bye bye suikersoftie

cadbury's

Over 96 dagen word ik veertig. Behalve dat ik nog nooit een marathon heb gelopen en nog steeds mijn kleren niet netjes op kan vouwen, ben ik best tevreden over alles wat ik tot nu toe heb afgestreept heb op mijn to-do-list richting volwassenheid en levenservaring. Every day is a school day.

Ik heb in de loop der jaren van alles geleerd en gelukkig ook van alles afgeleerd. Maar één ding, daar kom ik maar niet vanaf. En dat is suiker. Het gekke is: ik drink geen suiker in mijn thee. Ik ontbijt met pap van havermout en ongezoete sojamelk. Ik houd niet van roze koeken.

Een verdwaald doosje Smarties roept mij de hele dag

Maar ergens in mij woont een suikerbeest. Er hoeft bij ons in huis maar één verdwaald doosje Smarties in de kast te liggen, en het roept mij de hele dag. Als een collega stroopwafels op de lunchtafel legt als verjaardagstraktatie, is de helft al weg voordat we ‘lang zal ze leven’ hebben kunnen zingen.

Vriendinnen FK en KK gingen minder of geen zoet eten, en zagen er nog stralender en energieker uit dan ze al deden. Goed voorbeeld doet volgen, maar het was niet genoeg. Ik stelde mezelf een beloning in het vooruitzicht: een nieuwe jurk, een weekendje weg. Maar niks motiveerde me genoeg om het vol te houden. Ik heb een paar jaar veganistisch geleefd, wat me geen enkele moeite kostte. Maar een week zonder chocola, dat heb ik nog nooit volgehouden. Hoe komt dat? Waar komt dat vandaan? En vooral: hoe kom ik ervanaf? Dat ga ik de komende tijd uitzoeken.