Drie alternatieven voor het Nationaal Schoolontbijt

Het Nationaal Schoolontbijt lijkt wel het nationale strijdtoneel. Kritische geluiden (ongezond, één grote marketingtruc) botsen op een met ERU Goudkuipje dichtgemetselde verdedigingslinie. De belangrijkste argumenten:  ‘Mogen onze kinderen niet eens meer een boterham met hagelslag eten?’ (1) en ‘Wat een onzin om daar discussie over te voeren’ (2).

Ad 1.: Hagelslag is nou net toevallig het product dat van het menu is geschrapt. Dat is al het geval sinds 2014, toen de richtlijnen van het Voedingscentrum zijn aangescherpt. Naar mijn bescheiden mening is dat symboolpolitiek, want kijk eens op het plaatje hierboven wat er wél op de nationale ontbijttafel staat. De jam, nee confiture, van Bonne Maman bevat 58 gram suikers (koolhydraten) per 100 gram. De Ruijter Hagelslag slechts ietsje meer (67 gram).

Ad 2.: elke discussie, of roep om verandering, kun je platslaan door te zeggen dat jij het geen onderwerp vindt om je druk over te maken. Maar dat jij persoonlijk iets niet belangrijk vindt, wil niet zeggen dat het niet belangrijk is voor anderen. Zo was het ook met de pietendiscussie. Voor veel mensen was het uiterlijk nooit een probleem, maar als dat een argument was geweest om dingen bij het oude te laten, dan hadden vrouwen nu nog steeds geen stemrecht en hadden we nog steeds een zesdaagse werkweek.

Ik snap het idee achter een Nationaal Schoolontbijt. Ik snap dat het belangrijk is om kinderen en hun ouders op een vrolijke manier mee te geven dat een goed ontbijt cruciaal is om de dag goed door te komen. Ik snap ook dat niet iedereen zit te wachten op een bak linksgedraaide gefermenteerde sojayoghurt met pompoenzaden tijdens het fotomomentje met de burgemeester of een BN’er.

t.b.v. PDR Den Haag 08/11/2017 Nationaal Schoolontbijt met kamerleden, Mauritshuis
Kinderen van een Haagse basisschool ontbijten met Kamerleden in het Mauritshuis

 

Ik snap dat het ook gaat om het plezier van samen eten, een moment samen voordat de dag begint. Bij ons thuis eten we havermout, op zich behoorlijk gezond, maar wel in de volgende setting: zonen L. en S. zitten samen aan de eettafel achter hun bakjes en nemen op hun manier de dag door. De baby wordt intussen eenarmig gevoerd in de keuken, terwijl de andere arm brood smeert, zwemspullen inpakt en havermoutklodders van colbertjasjes probeert te verwijderen. In die zin zou dat schoolontbijt ook best een life-changing evenement kunnen zijn voor onze kinderen.

Juist daarom is het een gemiste kans dat de invulling blijft hangen in een gemene deler van wat we in Nederland gewoontegewijs onder een ontbijt verstaan. Een kopje thee (er blijkt zelfs speciale Pickwick kinderthee te zijn), een boterham met smeerkaas of een bakje suikercruesli met yoghurt. Op schoolontbijt.nl lees ik dat groente en fruit nauwelijks aanwezig zijn op de ontbijttafel:

Schoolkinderen eten 1% van hun groente bij het ontbijt en 5% van het fruit. Om die reden halen ze vaak niet de dagelijks aanbevolen hoeveelheid groente en fruit. 

Ik zou zeggen: doe daar dan wat mee. Zorg dat ze vanaf het ontbijt meer groente gaan eten. Of probeer kinderen wat meer mee te geven over waar het eten vandaan komt en wie het voor ze maakt. Zonder belerend te zijn, kun je kinderen best wat vertellen over de wereld die schuilgaat achter de kokossnippers in hun cruesli. Hetzelfde geldt voor de milieu-impact van bepaalde producten op de ontbijttafel. Ook daar kun je spelenderwijs vanalles over vertellen.

Daarom alvast drie ideeën voor een alternatief Nationaal Ontbijt volgend jaar:

– Het Grote Groente- en Fruitontbijt:
Een lange tafel vol bakjes met schijfjes komkommer, tomaat, appels, bessen, het liefst zoveel mogelijk seizoensgebonden of gedroogd. Boterhammen en bergen satéprikkers om fruitspiesjes of complete fruitmannetjes mee te maken. Zul je eens zien hoeveel procent van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid groente/fruit tijdens het ontbijt wordt genuttigd. (Lunchtip voor volwassenen: een boterham met plakjes kiwi).
Voordelen van dit ontbijt: kinderen leren dat een komkommer bij het ontbijt een legitieme optie is, veganistisch, lage CO2-voetafdruk

– Het Zinderende Zelfmaak-ontbijt:
Kinderen melden zich een uur vroeger dan normaal op school. Keukenschort of sloof ombinden en aan de slag. Er moeten pannenkoeken gebakken worden, er moeten eitjes gekookt, er moeten kikkererwten in de blender om er hummus van te maken en broodjes moeten belegd worden. De voorbeeld-broodbakmachine is de dag ervoor al gevuld en ingesteld, zodat het brood er deze ochtend alleen nog maar uitgehaald hoeft te worden en af te koelen. (De broodbakmachine zou ontploffen van een school met 300-500 kinderen, dus de rest van het brood komt van de bakker in de buurt)
Voordelen van dit ontbijt: kinderen worden langer beziggehouden, fotogenieke situaties met schijfjessnijdende BN’ers, kinderen beseffen nu ook dat hun dagelijkse ontbijt thuis niet zomaar uit de lucht komt vallen.

– Het ‘Wat ligt er nou op mijn bord’-Wereldontbijt
Kinderen mogen onderling kletsen, maar krijgen ook mini-colleges van koks, boeren en voedselondernemers. Er ligt niet alleen een boterham met jam op hun bord, maar misschien ook wel een snacksprinkhaan of een kromme komkommer. Zo krijgen de kinderen spelenderwijs en etenderwijs een idee van ingrediënten en van voedselsystemen op mondiaal niveau.
Voordelen van dit ontbijt:  Ik verwacht niet dat kinderen na een zo’n Wereldontbijt de volgende dag in de supermarkt zullen zeggen:  ‘Wist je dat er in die pot pindakaas palmolie zit van een plantage uit Indonesië waarvoor tropisch regenwoud is gekapt?’, maar ik geloof wel dat je iets van besef kunt kweken dat eten ergens vandaan komt.

Over pindakaas gesproken, hoe kan het dat ‘s Neerlands nationale trots en signature product ook niet in de canon van het Schoolontbijt is opgenomen?

 

Nationaal Schoolontbijt

A post shared by Basisschool De Zandhorst (@dezandhorst) on

 Bij alle drie de alternatieve schoolontbijtopties is plastic afval ook nog een ‘dingetje’. Niemand heeft zin om na afloop 300 borden af te wassen en het moet er ook leuk uitzien voor de foto. Ieder z’n eigen bord mee en van tevoren beschilderen in de klas? Of biologisch afbreekbare wegwerpborden van palmblad of rietsuikerpulp?

De foto’s bij dit artikel zijn persfoto’s van Nationaal Schoolontbijt.

Zoet nieuws! Our Sugar Sweet Life heeft nu een eigen Facebookpagina waar je alle nieuwe berichten vindt (je hoeft alleen even de pagina te liken).

Ben je meer van het type nieuwsbrief, dan kun je je hieronder aanmelden voor de tweewekelijkse update.


Je voornaam of voorletters:
Je achternaam:

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *