Getest: Heinz ketchup met minder suiker en meer tomaten

Heinz ketchup 50%

Ketchup, ik schreef er al eerder over.  Sinds mijn faux pas met de ketchup als slinkse suikervervanger heb ik geen ketchup meer aangeraakt. Het is tenslotte de No Sugar Challenge, en de duivel zit in het detail. Zo’n spuitdrolletje ketchup op je bord is een vermomd suikerklontje.*

Man P. kwam thuis met een Heinz 50% ketchup. Niet voor mij, maar voor hemzelf. In deze ketchup zit volgens het etiket 50% minder suiker en 50% minder zout dan de gewone Heinz ketchup. Ik weet dat Heinz een gigantische multinational is die zelfs ‘onze’ duurzame intenties hebbende Unilever wilde verslinden, maar dat een sympathieke tomaat de ‘nul’ vormt van de ’50’ geeft deze fles toch iets aandoenlijks.

Het mooie is dat deze ketchup 174 gram tomaten per 100 gram ketchup bevat, terwijl de bijna-lege ‘gewone’ Heinz ketchup in onze koelkast 148 gram tomaten per 100 gram bevat. De halve Heinz levert dus meer tomaten op voor je geld, zou je zeggen.

ketchup heinz regular and 50% minder
Links de gewone Heinz ketchup (bijna op) en rechts de Heinz 50% testfles. (Duplopoppetje om idee te geven van de grootte)

Voor die hogere tomaatdichtheid betaal je wel het volle pond. De gewone tomatenketchup kost €4,23 per liter, de 50% ketchup kost €5,10 per liter. Dat lijkt logisch: de groente tomaat is duurder dan de bulkproducten suiker en zout.

Maar kijk ik naar het gewicht: de gehalveerde ketchup weegt 1100 gram per liter (550g-500 ml, zie foto). De gewone ketchup weegt 1142 gram per liter (875ml-1kg, zie foto).
Waar zijn die extra tomaten gebleven? De smaak is overigens bijna hetzelfde, zegt Man P.

Questionmark ketchupwijzer
Een tip voor ketchupliefhebbers: in de ketchupwijzer van Questionmark vind je een ranglijst van 24 ketchupmerken, gesorteerd op suikergehalte, zoutgehalte en wel/niet biologisch.  Het is dus geen smaaktest. De Jumbo ketchup bungelt onderaan met bijna 6 suikerklontjes per 100 ml. Is dat erg?

Dat is niet erg, maar het is wél goed dat je het weet. Stel dat een flinke kneep uit de ketchupfles 35 gram is, dan zit je op twee van de maximale 11,5 tot 15 suikerklontjes per dag.

De traditionele Heinz ketchup staat op plek 21 en scoort dus aardig ongezond. Een bekend, internationaal merk hoeft dus zeker niet beter te zijn dan snackmerken als Remia (nr 3) of de ‘Zaanse tomatenketchup’ van Van Wijngaarden (nr 2, zo’n tube, je kent het wel). Heinz 50% staat op nummer 8.

Op nummer 1 staat Tons ketchup, met 1 groot uitgevallen suikerklontje per 100 ml, geheel zonder toegevoegde suikers.

Nogmaals, het is geen smaaktest. Met een proefpanel was de volgorde vast weer anders geweest. Voor mij was de natuurlijke ketchup die we we een tijd geleden in huis hadden (met een minuscuul beetje suiker en een minuscuul beetje smaak) achteraf gezien de perfecte opstap naar een ketchuploos bestaan.

*Ik heb zelfs op een feestje de zelfgemaakte tomatenketchup met een snufje suiker laten staan, en heb vervolgens een zak chips leeggegeten. Overcompensatie met vette, hartige snacks blijft een gevaar tijdens de No Sugar Challenge. 

Groente en fruit duurder door hogere BTW? Lekker dom

appelboom btw groente fruit

‘Twee ons groente, twee stuks fruit, dan houd je het een heel stuk langer uit.’ Ik schat dat ik in mijn leven zo’n 10.000 appels, 5.000 bananen en 20.000 sinaasappels op heb.

Nooit bij stilgestaan dat daar BTW op zit, en het nieuwe regeerakkoord dus ook over appels en peren gaat. Daarover later meer.

Bij ons in huis moeten de bananen verstopt worden, want die worden anders zo weggegeten waar je bij staat. Het is voor mij onbegrijpelijk dat er mensen zijn die niet van fruit houden. Vriendin A. is zo iemand. Je maakt haar heel erg verdrietig als je een appel of peer in haar directe blikveld houdt. Nu is ze als volwassene wel richting de bessen en frambozen gegaan, en heeft ze zich altijd zo veel mogelijk aan die ‘twee ons groente’ per dag gehouden.

Maar ik snap ook wel dat fruit niet altijd hetzelfde ‘ha, lekker’-gevoel oproept als een roze koek of een zak Engelse drop. En eerlijk gezegd heb ik nog nooit een impuls aankoop gedaan bij de kassa sinds sommige supermarkten, heel goedbedoeld, daar snoeptomaatjes en snackkomkommers neerleggen, in plaats van Mars en Snickers.

Het viel me laatst wel op bij de Dirk van den Broek bij mij in de buurt, dat de zakken oranje nachochips en de megabakken familiesnoep zodanig uitgestald stonden dat je ze bijna moest kopen om je überhaupt een weg te kunnen banen door het winkelpad.

Ik schreef hier al over in mijn laatste redactioneel voor OneWorld, maar het onderwerp blijft me bezighouden. Waarom wordt het ons zo veel makkelijker gemaakt om ongezond te eten dan om gezond te eten? (En dat ongezonde werkt ook nog eens door in ongezonde productieprocessen en meer vervuiling, maar dat is een ander verhaal)

Daarom is het vreemd dat onze nieuwe regering de BTW op voedsel wil verhogen van 6% naar 9%. Nu denk je misschien: balen, maar dan wordt toch AL het eten duurder? Dat klopt, maar omdat fruit en groente al relatief meer kosten, gaan die prijzen extra omhoog.

Sinds het jaar 2000 is suiker 18% goedkoper geworden, schrijft Foodwatch. Groenten en fruit zijn juist anderhalve keer duurder geworden: +50% en +41%. Foodwatch heeft een petitie opgesteld die je online kunt signeren.

Foodwatch schrijft verder:  Een donut kost 55 cent, een Mars pakweg 36 cent, een roze koek 16 cent en een appelkoek …. 11 cent. Een appel daarentegen kost 59 cent, een paprika 99 cent en een avocado al snel meer dan een euro.

Dat is zo jammer, want groente en fruit hoeven niet duur te zijn. In de omgeving van het Brabantse Boxmeer, waar ik ben opgegroeid, koop je bij mensen aan huis de lekkerste en meest verse seizoensfruit en -groente, al dan niet biologisch. Gigantische stronken kool, bijna angstaanjagende bossen wortels, zakken aardappels en uien, dozen vol appels. Je moet alleen wel weten wat je ermee kunt doen.

Ik weet dat leerlingen en docenten al helemaal doorgedraaid raken van wat ze er allemaal doorheen moeten stampen in een schooljaar, maar soms lijken me ouderwetse gezondheids-, kook- en wecklessen best een aardig idee.

Maar zolang die er nog niet zijn, is het vooral belangrijk dat we alles op alles zetten om mensen wat vaker richting een paprika te bewegen in plaats van naar een zak paprikachips.

De BTW verhogen zodat groente en fruit relatief nog duurder worden, dat is lekker dom, zoals zoon S. zou zeggen.

De eerste maand van de rest van het suikerloze jaar

oorbellen cool japan - de eerste maand van het suikerloze jaar

En toen was er dus het voornemen om het jaar vol te maken met de No Sugar Challenge. Een maand zonder suiker, drie maanden zonder suiker,  dat is voor beginners. De zomer leek een relatief makkelijke periode te zijn geweest, nu zou het echte werk beginnen. Maar meteen bleek waarom een challenge zonder bereikbare deadline meestal niet werkt. In plaats van een overzichtelijke 90 dagen, lag er nu een groot, grijs, mat gat voor me van een eeuwigdurend smaakneutraal bestaan.

snoepmonsters eerste maand suikerloze jaar
Suikervrije snoepjes gekregen van collega A.

Het was ook het begin van mijn maatschappelijke sabbatical, dus ik zat ook niet meer in mijn vertrouwde sociosfeer waarin collega’s je met argusogen bekijken of je niet te dicht in de buurt van de redactiesnoepla komt.

eerste maand suikerloze jaar
Frambozencake met sukrin voor de verjaardag van zoon L.

Lezers mailen wel eens dat ze een eigen No Sugar Challenge nog geen dag volhouden. Bij mij werkt het ook alleen omdat ik weet dat lezers meekijken.

Het omgekeerde ‘niemand-weet-het-dus-laat-ook-maar’-principe wreekte zich meteen tijdens de opleiding taalmaatje van een ‘nieuwkomer’ in Nederland. We moesten als huiswerk thuis een themales verzinnen en voorbereiden, en eventueel de benodigde attributen meebrengen.  Degene naast mij had een leuke les verzonnen over Sinterklaas, met een zak chocoladepepernoten als attribuut.

Na het rollenspel ging de zak de klas rond, om vervolgens te blijven liggen pal naast mij. “Neem vooral!”, lachte mijn buurvrouw aardig. Toen de zak rondging had ik er ook een genomen…want ja… chocoladepepernoten…daarvan mocht ik er toch wel eentje proeven… Wat is 1 pepernoot op een suikerloos jaar?

Toen ze de open zak gul naast mijn schrift legde, was het te laat om de No Sugar Challenge nog te noemen. Dus dat worden straks tien verlengdagen vanwege een overtreding van tien pepernoten in het suikerloze jaar.

3dprinter koekjes suikerloze jaar
De koekjes bij de cursus 3Dprinten & design van afval heb ik laten staan, op straffe van nog meer verlengdagen van het suikerloze jaar

Het verjaardagsfeest van vriendin L. en haar dochter M. leverde een volgende strafverlengdag op. Er was zelfgebakken cake, die ik strikt genomen volgens mijn eigen regels mocht nemen, maar het werd de jaren 70 vintage enorme succesrecept-slagroomtaart van de plaatselijke bakker. Een wolk van een taart en een strafpunt waard (vergeet strawberry cheesecake, ik voorspel een revival van de ouderwetse slagroomtaart, compleet met stuks fruit en zo’n chocoladeflik op de bovenkant).

Om ook weer niet zo veel strafpunten te verzamelen dat ik straks twee suikerloze jaren in het vooruitzicht heb, heb ik mezelf toegesproken dat ik mezelf vanaf nu weer in het gareel ga houden en alleen nog naar zoete dingen mag kijken, plus overal melden dat ik bezig ben met de No Sugar Challenge. Als ik dat niet volhoud, kan ik altijd nog de oorbellen van de foto bovenaan dit artikel gaan dragen als een visuele reminder. (Ze zijn te koop bij de Cool Japan-tentoonstelling in Museum Volkenkunde)

Afgehakte heksenvingers en drolletjescake bij het griezelige kinderboekenfestival. @hw10 @kinderboekenweek @veerledori

Een bericht gedeeld door suikerlon (@oursugarsweetlife) op

 

Craving for more? Wil je de nieuwsbrief ontvangen met altijd de drie meest recente berichten? Vul dan hieronder je gegevens in:  


Je voornaam of voorletters:
Je achternaam:

Flapjack van havermout die suikervrij is, maar niet zouteloos

flapjack havermout

Collega A. gaf me haar favoriete recept voor suikervrije havermoutrepen. In het Engels hebben ze er de leukste cakesoortnaam voor die er is: flapjack.

Flapjacks bestaan doorgaans uit havervlokken, fruit naar keuze en een heerlijke hoeveelheid ahornsiroop of golden syrup om de boel bij elkaar te houden.

“Blijf suikervrij, maar niet zouteloos”, schreef collega A. toen ik afscheid nam van mijn werk om aan een maatschappelijke sabbatical te beginnen. Ik ga er voor het gemak maar vanuit dat ze ‘word niet zouteloos bedoelde’, en niet ‘blijf niet zouteloos’.

Ik vreesde dat  (vrije-)suikervrije flapjacks te flauw zouden smaken voor de smaakpapillen van mensen die niet meedoen aan een No Sugar Challenge,  maar twee volwassen onafhankelijke proefpersonen waren zeer positief over de probeersels.**

Daarom deel ik graag met jullie het recept van deze wonderbaarlijk smaakvolle suikervrije flapjacks:

Ingrediënten:

Havermout (half pak)
Geraspte kokos (naar smaak)
1 Banaan
Optioneel: 1 ei, geklopt
Water
Fruit naar keuze

Verwarm de oven voor op 180-200 graden.

Meng havermout, geraspte kokos, geprakte banaan en eventueel het ei. Voeg een beetje water toe en meng net zolang tot je een heel dikke pap krijgt (voeg zonodig extra water toe).

Vet een ovenschaaltje in met olie of boter of gebruik bakpapier.

Snij of rasp fruit naar keuze: appel, druiven, nectarine, perzik, pruim, blauwe bes, peer. Gedroogd fruit kan ook: dadels, rozijnen, vijgen. Meng de havermoutmix met het fruit, of bouw later laagjes in de ovenschaal, afhankelijk van welk menstype je bent.

Zet de flapjack 30 minuten in de oven en check af en toe hoe het gaat.* Laat ‘m afkoelen en snijd ‘m dan in stukjes. Ook handig om ‘s avonds te bakken voor de dag erna als ontbijt, snack of lunch.

*Mijn eerste lichting flapjack bakte ik op 180 graden.  Toen leek-ie van binnen wat zompig te blijven, maar dat is juist lekker, constateerde het testpanel achteraf. Bij de volgende lichting op 200 graden raakten de rozijnen aan de bovenkant lichtelijk verbrand, de zompigheidsgraad vanbinnen bleef hetzelfde. 

**De flapjacks bleken ook een prima speeltuinsnack voor kinderen, behalve dat ze daarna rond het volwassenenbankje bleven hangen, omdat ze ‘heel erg honger’ hadden. Hun manier om te vragen of ze er nog eentje mogen. 

Deze acht reacties krijg je als je vertelt dat je kinderen thuis geen snoep mogen

snoep kinderen

Wat je thuis eet, moet je zelf weten. Maar als je aan andere volwassenen vertelt dat je kinderen thuis geen snoep krijgen, krijg je meestal een van onderstaande reacties. Voor de handigheid heb ik ze alvast van een weerwoord voorzien:

  1. ‘Maar je laat ze wel opgroeien in de stad tussen de uitlaatgassen’

    Dat klopt. In Groenland was helaas geen werk voor een Neerlandica, dus het werd de Randstad.  Als ouder heb je een aantal panelen om op te schakelen om je kind een zo gezond mogelijk leven te bezorgen, en voeding is er daar een van. (En verder wat vaker de fiets pakken)

  2. ‘Zodra je kinderen zestien zijn, gaan ze extra veel red bull en roze koeken kopen als tegenreactie’

    Ja, dat kan. Ik heb zelf als zestienjarige ontelbaar veel balisto’s weggewerkt in de pauze op school. Maar je helpt je kind enorm door ‘m niet in zijn eerste levensjaren al te versuikeren. En ik geloof ook dat ze, als ze zich tegen je hebben afgezet in hun puberjaren, later toch onbewust het voorbeeld volgen dat ze van jou hebben meegekregen. Vandaar ook dat ik niet meer stiekem achter keukenkastjes boterhammen met chocopasta wilde snoepen.

  3. ‘Mijn kerngezonde opa van  93 doet vier keer per dag zes suikerklontjes in de koffie, en dat al sinds zijn 16e’

    Dat moet je opa vooral doen. Het is hem van harte gegund. Kijk je naar meer kwantitatieve bevolkingsstudies dan dit geval van N=1, zoals op het Japanse eiland Okinawa waar de meeste honderdjarigen wonen, dan zie je dat suikerrijke voeding geen pre is om heel oud te worden.

  4. ‘Een calorie is een calorie, of het nou suiker is of broccoli’

    Dat zeiden we in onze studententijd ook (‘Een vaasje bier is twee boterhammen met kaas’), maar 100 gram broccoli heeft toch echt een ander effect op je lichaam dan een Boschebol van 100 gram (en tien keer minder calorieën). Broccoli bevat veertien keer minder suiker, maar zit boordevol vitamine C en vezels, waardoor de suikers bovendien langzamer afgegeven worden.  De fructose uit je Bosschebol pleegt direct een aanslag op je lever. Na een kilo broccoli zit je bovendien behoorlijk vol, na een Boschebol heb je na een kwartier weer trek. Ik in ieder geval wel. Dat komt ook omdat je hersenen van fructose geen seintje krijgen dat je genoeg hebt gehad. Het te veel aan fructose wordt uiteindelijk omgezet in vet. Daarom wil ik gewoon dat iemand nou eindelijk eens ‘comfort food’ voor op de bank uitvindt, met de smaak van een zak drop en de eigenschappen van broccoli.

  5. ‘het moet niet gekker worden met die gezondheidshype’

    Door alle gezond-etenblogs en gezondheidsgoerettes, zoals Rens Kroes of Jet van Nieuwkerk, lijkt het of iedereen obsessief bezig is met hoe je jezelf fit oud eet, en we allemaal bonen, blaadjes sla en quinoa-poedershakes nemen bij de lunch. Je hoeft echter alleen maar door de Kalverstraat te lopen op zaterdag, inclusief alle wafelwinkels, of langs al het op straat gekwakte afval van de Kentucky Fried Chicken bij ons in de buurt, om te zien dat we nog ver af zijn van een ‘Heel Holland Eet Lijnzaadbrood’.

  6. ‘Wat zielig voor je kinderen dat ze geen snoep mogen’

    Misschien gaan mijn kinderen later in therapie en willen ze mij nooit meer zien. Of schrijven ze een boek om jeugd te verwerken, dat kaskrakend verfilmd wordt en vertaald in zes talen. Dat kan. Op dit moment ogen ze nog blij, gelukkig en energiek. Ze zitten niet bleekjes weg te kwijnen als een slap blaadje sla. Ze maken alleen opvallend vaak tekeningen van taart. En ze kleien gebakjes. Misschien is dat een Freudiaans teken? Daarom mogen ze in ieder geval taart en andere snoepachtige dingen op feestjes, zodat ik gelukkig nog niet bij DWDD hoef te zitten om ons snoepbeleid uit te leggen.
    Is het jullie trouwens wel eens opgevallen dat mensen in het algemeen agressiever reageren op, laten we zeggen, een moeder die haar zoon alleen rauwe groente voorschotelt, dan op ouders die twee keer per week met hun kinderen bij de MacDonalds zitten?

  7. ‘Mogen je kinderen straks alleen nog maar rauwe groente?’

    Mensen maken zich geregeld zorgen of we niet in een glijdende schaal van gezondheidsobsessies belanden waarbij resoluut alles geëlimineerd wordt wat nog enigszins smaakvol behapbaar is. Wat wordt de volgende stap? Geen havermout meer bij het ontbijt, maar rauwe radijsjes, geoogst bij maanlicht?
    Geen zorgen, voorlopig houden we het bij het zo veel mogelijk uitbannen van onnodige gewoontesuiker, al was het maar omdat we tegenwoordig weten dat de lobby van de suikerindustrie ervoor zorgde dat vet het imago kreeg van grootste gezondheidsbedreiger, in plaats van suiker.

  8. ‘Mijn kinderen kunnen zo veel snoep eten als ze willen, die zijn vel over been’

    Ja, dat is waar, een kind kan elke dag een pak Dora-koekjes naar binnen werken, en nog steeds graatmager zijn. Maar is dat een vrijbrief om ‘m ongebreideld koek en snoep te voeren?  Nee, kijk liever of je kind de juiste voeding binnenkrijgt om zich goed te ontwikkelen. Er zijn complete studies die laten zien wat een tekort een eiwitten en vitamines in de eerste vijf levensjaren voor effect heeft op het volwassen brein.

Ben ik er nog eentje vergeten? Dan hoor ik het graag, inclusief prefab weerwoord.

Update 2/10: hieronder twee ingezonden reacties:

9. ‘Maar je geeft ze wel fruitsap!’
Dit argument valt in de categorie ‘Maar je draagt wel leren schoenen’, de opmerking die vegetariërs nog steeds vaak te horen krijgen. Ja, dieren lijden ook pijn voor leer. En ja, fruitsap is inderdaad een suikerbom, met af en toe een verdwaalde vitamine erin. Maar het is altijd nog minder gesuikerd dan chocomel of fristi. Laat mensen vooral hun eigen leefregels instellen. Opvoeden is al lastig genoeg, en dan kan een flesje appelsap op z’n tijd net het verschil maken tussen gezellig samen uit of met z’n allen chagrijnig terug naar huis.

10. ‘Fruit is toch geen traktatie?’
Wil je zwaar teleurgestelde gezichten zien? Dan kondig je eerst groots aan dat er wat lekkers aankomt, om vervolgens een schaal mandarijntjes of stukjes appel te presenteren. Zie het als een volharingsspel. Blijf volhouden dat het lekker is, en anders hebben ze pech. Kinderen die op de grond gaan liggen rollen om hun snoepzin te krijgen, krijgen een stukje selderie als bonussnack. Tip: een ouderwetse satéprikker om zelf fruit te rijgen doet wonderen, evenals zo’n gekleurd parasolletje van crêpepapier.

Craving for more? Wil je de nieuwsbrief ontvangen met altijd de drie meest recente berichten? Vul dan hieronder je gegevens in:  


Je voornaam of voorletters:
Je achternaam:

Blind gebakken inzending voor taartcompetitie

Bastognetaart Bloemers

‘Blind gebakken taartbodem’ is misschien wel de meeste insider-bakterm die er bestaat. Mensen die de term ‘blind bakken’ nonchalant hanteren, zijn dezelfde mensen die met rollende ogen en medelijdende minachting in hun stem vragen: ‘Dus…jij bewaart niet standaard een kilo gedroogde bonen in een voorraadpot om te gebruiken als blinde vulling?’.

Je voelt jezelf op dat moment in aanzien dalen van ‘Jij bent net als ik een echte, authentieke taartenbakker’ naar ‘Jij bent grootverbruiker van ‘er hoeft alleen nog water bij’-brownies van Dr Oetker’.

Nu heb ik in mijn vorige leven van zoetekauw heus wel eens een taartbodem blind gebakken, maar afgelopen weekend moest ik op een andere manier blind bakken. Er was namelijk een taartcompetitie bij ons in de straat.

taartcompilatie met mijn blind gebakken taart
Taartcompetitie bij kaarslicht

De dag ervoor zag ik diverse buren in hun keukens al eiwitten scheiden, mokkaroom kloppen, cake-sculpturen in elkaar zetten en fondant kleuren (voorzover ik het kon zien, want gordijnen werden snel dichtgetrokken).

Deze competitie werd zo fanatiek ingezet, dat een no-sugar versie van Lisette Kreischers vegataart me iets te delicaat leek om overeind te blijven in het smaakgeweld.

Het werd dus een suikertaart, alleen zou ik die zelf niet kunnen voorproeven tijdens het bakproces. Want in de nieuw ingestelde clausule voor het No Sugar Year was ik vergeten op te nemen dat ik zelf taart mag bakken, laat staan proeven.

Het moest dus een taart worden die ik proeftechnisch gezien blind kon bakken. Daarbij kwam dat we nog drie andere feestjes en sociale activiteiten hadden, waardoor ik tussendoor precies negen minuten had om de taart voor te bereiden.

Toen kwam de ingeving: de Bloemers Bastognetaart. Dit was het succesrecept van toenmalige bedrijfsleidster Kim van café Bloemers, toen ik daar in de bediening werkte. Niet alle recepten waren het kopiëren waard (de kaasfondue van Emmentaler en Gruyere waarvoor mensen van heinde en verre kwamen, kwam gewoon uit een kant-en-klaar zakje), maar Kims Bastognetaart heeft sindsdien in zijn eenvoud en bescheidenheid heel wat feestelijke evenementen extra opgefleurd.

De concurrentie. Jury beoordeelde in twee categorieën: op uiterlijk en op smaak. #heeldestraatbakt #heelhollandbakt

Een bericht gedeeld door suikerlon (@oursugarsweetlife) op

Man P. fietste snel naar de supermarkt voor de geheime ingrediënten, waardoor ik dertien minuten voorbereidingstijd overhield. Dat was precies genoeg, en ik heb ‘m zo vaak gemaakt, dat ik niet hoef te proeven op smaak. Het enige nieuwe was dat de opstijfperiode noodgedwongen teruggebracht werd van minimaal een nacht tot drie uur in de koelkast (sommige lezers herinneren zich misschien nog de Zuid-Afrikaanse melktert die na drie dagen nog zo vloeibaar was als…melk).

Zoon S. droeg ons blind gebakken werkstuk naar de taarttafel alsof het een goudklomp was. Hij stak wat bescheiden af naast onder ander een roze Charlotte met zilveren decoratieballetjes, een galeischip met smarties, een bananen-caramelbom, een hazelnotencrèmetaart met eekhoorn en een fruitcake met vuurwerksterretjes.

De buurtjury beoordeelde op uiterlijk en op smaak. Ik zag ze een mespuntje afsnijden van een hoekje. Hun gezichten gaven geen krimp. Maar wie ging er met de Gouden Deegroller voor beste smaak naar huis? Juist. De jury prees de romige luchtigheid en de unieke smaakcombinatie. De Bloemers Bastognetaart, daarop kun je blind vertrouwen.

Waarom voeren we toeristen al die zoete troep?

dunkin donuts voor toeristen

Het was vrijdagmiddag en ik liep in de buurt van de Dam, samen met honderden toeristen uit zo’n beetje de hele wereld. Twee jongens uit Engeland vroegen of er een haringkraam in de buurt was. Om mij heen liepen mensen met ijsjes en wafels.

Op de fiets van het allermiddelste centrum van Amsterdam naar mijn huis, telde ik de ijs-, donut- en wafelwinkels. Bij 17 ben ik opgehouden.

Nee, ik ga hier geen tirade houden tegen de invasie van Nutellawinkels die alle door liefde gedreven antiquariaten, authentieke kaaswinkels of andere nijvere middenstanders uit het centrum jaagt.

Wat ik me vooral afvraag: waarom stoppen we al die zoete troep in onze toeristen?

Zelfs voor mij als (voormalig) zoetekauw is staat het idee me tegen dat ik als toerist elke drie uur zo’n wafeltent in zou moeten duiken. In de zomervakantie eet/at ik graag een ijsje in Frankrijk, churros in Spanje, en een Brusselse wafel in België. Maar verder is het toch veel leuker om pintxos, tapas, antipasti, charcuterie en crudités te bestellen, en dan heel geroutineerd kijken als er een berg inktvistentakels geserveerd wordt.

Toeristen: hebben ze het te druk of is het juist te saai?

Zouden toeristen zoveel ‘You Only Live Once’-bezoekstress hebben, dat ze gewoon niet de tijd nemen om een fatsoenlijke maaltijd te eten? Even een snel suikerinfuus na Madam Tussaud’s en Amsterdam Dungeon en dan door naar de Flower Market en het Sex Museum. Soms zie ik groepen vrijgezellenfeestmannen met z’n alleen aan het aardbeienijs, waarvan je denkt: moeten jullie niet op de bierfiets zitten of aan de spacecake?

Of hebben de meer cultureel georiënteerde toeristen die suikerkick gewoon nodig omdat ze anders van hun graat gaan na twee uur in de rij staan voor het Van Gogh Museum, het Anne Frank Huis en dringen voor de Nachtwacht?

Misschien is het culinaire aanbod in het centrum van de stad gewoon niet aanlokkelijk genoeg, uitzonderingen zoals Gartine daargelaten. Ik pleit voor een nieuw concept: de hippe haringbar.

Geen bericht meer missen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief, onderaan de pagina of in de rechterkolom. Je ontvangt dan elke week of twee weken een overzicht van de laatste drie artikelen. 

Hoe de suikerjunkie en de suikerstoïcijn met elkaar in gevecht gingen

Mierzoete fabriekstaart

Eens een suikerjunkie, altijd een suikerjunkie. Suiker is net als alcohol: een verslaafde kan niet één wijntje, of in mijn geval, één dropje nemen.

De collega’s werden getrakteerd op suikervrije, vega-pompoencakes (ook een recept van Lisette Kreischer) met sojaslagroom en een vleugje sukrin, om te ervaren wat ik zelf ervaren had de voorbije negentig dagen tijdens de No Sugar Challenge.

Suikervrije vega-pompoencakejs met sojaslagroom met een vleugje sukrin
Voor de collega’s: suikervrije veganistische pompoencakejes met sojaslagroom met een vleugje sukrin

Zelf was ik aan het ‘ont-challengen’. Dat begon dus met suikertaart die mijn tandglazuur deed ontploffen. Vervolgens kwam er voor het bezoek nog een andere taart van een bakker in Amsterdam-Zuid die zich de ‘Lekkere dingen bakker’ noemt.

De taart (uitgekozen door Zoon S.) voldeed aan alle conventies van feestelijke taart. Maar verder moet we toch van het hart dat deze bakker zichtbaar heeft dacht: dit is een buurt waar mensen deze naam sowieso leuk vinden en toch wel binnenlopen, dus ik hoef verder niks te doen aan de inrichting of de sfeer, laat staan uit te stralen dat ik lekkere spullen verkoop.

Alles leek zo uit de afbakoven in de plastic gepropt en liefdeloos in de vitrine gesmeten. Niet vergelijkbaar met mijn lachende bakker voor wie ik een speciale route fiets naar mijn werk.

Courgettes en pompoenen van bioboerderij De Boterbloem
De laatste courgettes en de eerste pompoenen van het seizoen

De dagen erna was het schipperen tussen de teruggekeerde suikerjunkie en de suikerstoïcijn in mijzelf, die tegen iedereen beweert: ‘Suiker? Wat was dat ook al weer’? In de trein naar een werkoverleg mocht ik van mezelf apekoppen kopen, gewoon omdat het kan. Man P. kocht appelkoeken, gewoon omdat die weer in huis mochten zijn. En hij greep de volgende dag mis (want ik had een deadline gehad). Zo vielen we al meteen terug in onze oude patronen. Inclusief een snelle boterham met chocopasta die werd weggewerkt achter een keukenkastje.

Om de interne suikertijger te temmen, kochten we onder het motto ‘liever soep dan suiker’ extra veel pompoenen en andere supergroentes bij biologische boerderij De Boterbloem. Dat hielp een beetje.

Sundae ijs met oreo's bij Radion, Amsterdam
Sundae ijs met oreo’s bij Radion, Amsterdam

Mijn hersenen raakten in de war met deze nieuwe vrijheid na de strikte negentig dagen No Sugar Challenge. Collega E. trakteerde fruitsalade, met als optie dadelstroop. Mijn hersenen zeiden ‘nee’ tegen de dadelstroop, want die valt onder de verboden categorie ‘vrije suikers’ van het Voedingscentrum.

En tijdens een etentje met vriendinnen nam ik nog niet eens een proefhap van het ‘Sundae-ijs met oreo’s’, want verboden, zeiden mijn hersenen. Maar later dacht ik: hoezo verboden? Toen was het ijs op, maar kwamen er nog wel fruitella’s-to-go, waarop mijn hersenen zeiden: Die.Mag.Je.Nu.Wel.

Fruitella's en flyers bij Radion
Fruitella’s en flyers bij Radion

En, stoppen of doorgaan met Sweet Blog? Ik was ermee begonnen als excuus om over suiker te praten tijdens de No Sugar Challenge. Net als een geliefde die je heeft verlaten, maar die je blijft volgen op Facebook of googelen: diegene is uit je leven verdwenen, maar je wil er alles van blijven weten. En je raakt er niet over uitgepraat.

Na negentig dagen researchen en schrijven over suiker, ben ik nog niet klaar met het onderwerp. Al was het maar omdat de maatschappelijke discussie ook nog niet uitgekristalliseerd is.  Oké, de ambtenaren van gemeente Amsterdam zijn redelijk geruisloos van hun snoepautomaten ontdaan, op een enkele twittermopperaar na. Maar toen een Tilburgse basisschool de sappakjes verbood, brak een volksopstand uit onder de ouders (‘Water is voor honden’).

Het gemeentemuseum Schiedam komt met de tentoonstelling Sticky Business, ‘over de verleiding van suiker in de kunst’, mede gesponsord door het Diabetesfonds. Ik heb natuurlijk wel een excuus nodig om die tentoonstelling te bekijken.

Om verdere kortsluiting in mijn hersenen over wel/geen suiker te voorkomen, heb ik besloten om  door te gaan met de No Sugar Challenge. En omdat ik alle tips en links van de volgers nog niet heb kunnen behandelen.

Het wordt een No Sugar Year*. Maar wel met één nieuwe uitzondering op de regel: zelfgebakken taart en koekjes van familie, vrienden en collega’s.

Kokosmakroontjes van collega E.
Zelfgebakken kokosmakronen van collega E.

*Er zijn natuurlijk meer mensen op dat idee gekomen. Vriendin K. leende mij het boek ‘The Year of No Sugar’ van Eve Schaub. Blijkbaar kun je zo’n jaar doorkomen en dan nog energie overhouden om een boek te schrijven. Later meer over het boek van Schaub. 

Speltpepernoten bij Albert Heijn

pepernoten

Nee, ik ga het er niet eens over hebben dat pepernoten tegenwoordig al in september in de winkel liggen. Wat mij betreft, liggen ze er het hele jaar, en dan met name de truffelpepernoten en de witte-chocoladenoten. Maar speltpepernoten?

Speltpepernoten bij AH to go
Het september-pepernotenassortiment bij AH to Go

Maar wat ik wel heel grappig vind, is dat Albert Heijn anderhalf jaar na de spelthype met speltpepernoten komt aanzetten. Waarschijnlijk precies gemarketingd op mensen zoals ik: die een gezonde leefstijl nastreven, maar stiekem enorme snoeperds zijn.

Ik voel me helemaal aangesproken. Op de site van Albert Heijn lees ik:

Even een momentje voor jezelf. Maar dan wel op een bewuste manier. Want we hebben nu ook glutenvrije, biologische én speltpepernoten in ons assortiment. Ideaal om uit te delen en heerlijk bij de koffie of thee.

Ik voorspel dat Albert Heijn volgend jaar met quinoa-taaitaai en raw cacao-letters komt.

Hoeveel suikerklontjes eet de Nederlander per dag?

AOS-Content-SoortenSuiker-Suikerklontjes

De Nederlander en zijn suikerklontjes. Het leek de afgelopen nieuwszomer wel meer suikertijd dan komkommertijd.

Volkskrant magazine begon de zomer met de themaspecial ‘suiker en andere mythes’. Het Parool kwam met een interessante serie waarin Jaap Seidell lezersvragen beantwoordt over voeding die opvallend vaak over suiker gaan.

In NRC een pleidooi van Rosanne Hertzberger: “Ik hoop op een suikertax en een verbod op snoepreclame en andere interventies om snacken te ontmoedigen, omdat mensen moeilijk verleidingen kunnen weerstaan.” 

In de allermiddelste week van de zomer, toen werkelijk iedereen vakantie had, kwam RTL met het nieuws dat te veel suiker kan leiden tot depressie.

Ik citeer uit het bericht van RTL:

“Wetenschappers van University College London onderzochten (in samenwerking met o.a. de Vrije Universiteit van Amsterdam) het gebruik van suikerhoudende etenswaren en dranken onder 5000 mannen en 2000 vrouwen jonger dan 20 jaar. Volgens het onderzoek hebben mannen met een hoge suikerconsumptie van meer dan 67 gram, (19 klontjes), 23%  meer kans op het ontwikkelen van psychische stoornissen.”

Dit lijkt me een kip-ei-verhaal. Ik kan me voorstellen dat op de bank liggen met heel veel snoep en frisdrank een mogelijk voorteken is van een stevige burn-out of depressie.

Ik vraag me wel af hoe RTL aan die 19 klontjes komt. Dat is een kleiner formaat van 3,5 gram dan de standaard 4 gram die ik zelf heb gewogen op mijn keukenweegschaal. Dat zouden 16 suikerklontjes zijn.

In de kop van het bericht schrijft RTL: “De gemiddelde Nederlander eet bijna 43 suikerklontjes per dag terwijl dat er maar 7 zouden moeten zijn.”

Dat is wel heel verontrustend becijferd…De gemiddelde Nederlander eet dus meer dan twee keer de hoeveelheid suiker waarmee je al in de gevarenzone komt.

Volgens het Diabetesfonds eten Nederlanders gemiddeld 30 klontjes per dag, en dan zijn de natuurlijke suikers in fruit of melk ook meegerekend. Anders zou je uitkomen op 20 suikerklontjes.

Volgens RTL (of: de redacteur van dienst) is 7 het gewenste aantal suikerklontjes per dag. Dat is dan weer erg streng ingeschat, RTL. Hieronder nog een keer de suikerklontjesindex:

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om per dag niet meer dan 12,5 (voor vrouwen) of 15 suikerklontjes (voor mannen) aan vrije suikers binnen te krijgen (Bron: Diabetesfonds).

Schoonvader H. stuurde me de link naar het persbericht van University College London, de universiteit die het onderzoek verrichtte. Hieruit blijkt dat UCL wel degelijk de hypothese van de omgekeerde relatie tussen suiker en depressie onderzocht.

Uit de data bleek echter niet dat mensen met mentale problemen meer suiker eten. Daarom is nu de omgekeerde hypothese aannemelijker geworden: mentale gezondheid is ‘adversely affected’ door hogere suikerinname (bij mannen). Mijn aanname kan dus de prullenbak in. Blijkbaar valt met een rotbui op de bank zitten met een zak apekoppen niet in de categorie ‘verhoogde kans op depressie’. Maar op de lange termijn kan zo’n troostzak drop dus juist het omgekeerde effect hebben en depressie veroorzaken, waarschuwt een van de onderzoekers in het persbericht. Ingewikkeld.

In april 2018 voert Engeland de suikertaks in. Een goede manier om zoetekauwen te beschermen tegen de greep van de voedingsindustrie, zeggen de onderzoekers.

De Volkskrant kwam deze week met een artikel met deze kop:

De Nederlander eet 23 suikerklontjes per dag. Wat doen we daar tegen?

“De gemiddelde Nederlander eet alles bij elkaar 103 gram suiker per dag, oftewel 23 suikerklontjes.”

Dan hebben we het over suikerklontjes van 4,5 gram. Volgens mijn eigen index in die van het Diabetesfonds zouden we uitkomen op 26 suikerklontjes. Dat scheelt toch weer een pakje Dubbelfriss op een dag.

Redacteuren, journalisten en andere schrijvers proberen complexe informatie op een toegankelijke manier over te brengen naar de lezer. Maar als lezer moet je dus wel altijd blijven opletten wat er nou precies staat.  There are three kinds of lies: lies, damned lies, and statistics,