Plasticvrije bietenhapjes bij Ekoplaza

Bamboeschoteltje Ekoplaza

Het was rond half vijf ‘s middags. Ik fietste over straat, een werkafspraak was eerder klaar dan verwacht. Het was nog te vroeg voor het avondeten, maar precies op tijd voor een weergaloze energiedip. Ik kreeg visioenen van grote zakken Engelse drop en chocoladebroodjes.

Ineens hoorde ik muziek, van het type dat we tien jaar geleden nog ‘loungemuziek’ noemden. Het geluid kwam uit de richting van Ekoplaza, maar dan uit een deur ernaast. ‘Ekoplaza lab’ stond er op doeken die de muren bedekten.

Plasticvrije deejay Ekoplaza
Plasticvrije deejay

Binnen stond een dj achter een draaitafel, en babbelden mensen met champagneglazen in de hand ingetogen blij met elkaar, een paar kinderen renden rond.

Het bleek de feestelijke opening van de eerste plasticvrije minivestiging van Ekoplaza. Er waren op dat moment 682 producten te koop, meldde een bordje (ik heb ze niet geteld), voornamelijk in glas, of verpakt in verdacht veel op plastic lijkend biomateriaal van houtvezel of melkzuur uit rietsuiker. Bij de groenteafdeling hingen linnen tasjes.

plasticvrije bietenhapjes
plasticvrije bietenhapjes

En: op de statafels stonden hapjes op bamboebordjes en met bamboebestek. Een mevrouw kookte ter plekke couscous met wokgroenten. Een enigszins eclectische combi, maar precies wat ik nodig had om half vijf ‘s middags. De gedachte aan Engelse drop was er meteen door verdreven. De minimozzarellahapjes, de wortelstengels met hummus en de pittige bietengazpacho zorgden ervoor dat ook het visioen van het chocoladebroodje in het niets oploste.

linnen tasje Ekoplaza

Ik ging naar huis met een linnen tasje met studentenhaver in bioplastic en yoghurt in glas voor thuis. ‘Alleen het kassabonnetje’, zei de vriendelijke jongen bij de kassa. ‘Daar hebben we nog geen duurzaam alternatief voor.’

Wil je altijd de drie nieuwste artikelen ontvangen in je mailbox? Abonneer je op de nieuwsbrief:

Je mailadres:
Je voornaam of voorletters:
Je achternaam:

Is suiker het nieuwe roken?

Wafels, Pixabay

Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar ik loop altijd een week achter met mijn weekendkranten. Doordeweeks scan ik elke ochtend de krant snel op mijn telefoon-app, maar in het weekend is er ergens een achterstand ontstaan die ik niet meer krijg ingehaald.

Het voordeel is dat als je dan de krant alsnog leest, je het harde nieuws en de hypes van de week ervoor kunt overslaan, en je kunt concentreren op de onderzoeksverhalen en interviews met schrijvers, denkers en ondernemers. Een nadeel is dat je tijdens een jaar-in-nieuwsfeitenquiz nauwelijks een bijdrage levert aan de winkansen van je team, zo ontdekte ik pijnlijk tijdens afgelopen oud-en-nieuw.

In het FD van vorig weekend, 24 februari, stond een lezenswaardig artikel dat antwoord geeft op de vraag: is suiker het nieuwe roken? Ik heb het het afgelopen jaar vaak gehoord, vaak een beetje lachend of mokkend: ‘Je mag tegenwoordig ook niks meer’, of ‘Nu roken is aangepakt, is suiker het volgende dat niet meer mag’.

Ik wil niemand vertellen wat ze wel of niet mogen, maar het is wel interessant om te bekijken of de vergelijking hout snijdt. Volgens Bénédicte Ficq, de advocaat die de tabaksindustrie voor de rechter probeert te slepen, is dat niet het geval. Ze zegt in het FD: ‘Journalisten maken graag die vergelijking, maar die gaat gewoon niet op. Kijk maar naar de cijfers.’  Door roken overlijden vele malen meer mensen dan door bijvoorbeeld alcohol. Roken is ook al schadelijk en verslavend van zichzelf, terwijl bij suiker de lichamelijke verslaving niet bewezen is. Het Diabetesfonds zal geen rechtszaak beginnen tegen zoetfabrikanten, want ‘suiker zit vrijwel overal in, dan kom je al snel op een hellend vlak’.

Frisdrank- en snoepfabrikanten doen al aan zelfregulering om volkswoede en rechtszaken voor te zijn. Ik schreef eerder over Coca-cola, Heinz tomatenketchup, en  Blue Band hazelnootpasta met minder suiker.

Waar nog veel suiker in wordt rondgepompt, zijn gek genoeg juist de kinderkoekjes. Neem de Dorakoekjes waar ik eerder over schreef: de positief beleefde kinderfiguurtjes geven een onterecht gevoel van vertrouwen in de gezondheid van het product.

Voor de Alliantie Stop kindermarketing ongezonde voeding gaat het nog niet ver genoeg, lees ik  in het artikel van FD-redacteuren Jeroen Bos en Marieke ten Katen.  Een woordvoerder van de Alliantie wordt geciteerd: ‘De industrie heeft een heel ander idee over wat gezond en ongezond is dan wij. Daarom willen wij nu dat de politiek ingrijpt en zorgt voor een verbod op het gebruik van kinderidolen voor alle voeding die niet in de schijf van vijf past.”

Het lijkt paradoxaal, maar juist ook van consumenten, die alle die zoete verleidingen in het winkelwagentje blijven gooien, komt ook de vraag om regulering door de overheid. Dat merkte ik althans aan de reacties op mijn gastcolumn over suiker voor de Volkskrant. Waar bemoei je je mee, schreef een deel van de lezers. ‘Mogen we dan helemaal niks meer???’ om daaraan te voegen ‘De overheid moet gewoon regels instellen’.

Laten we dus toch nog maar een vergelijking maken met de anti-rookmaatregelen. Toen het rookverbod werd ingesteld in horeca, leek mij dat heel ongezellig. Mijn hele studententijd had ik in ruimtes doorgebracht waar het blauw stond van de rook. Het hoorde bij het uitgaansritueel, dat je na thuiskomst je kleren op het balkon legde, omdat de stank anders niet te harden was. Nu vind ik het al bijna niet te harden als iemand buiten een sigaret opsteekt aan een naastgelegen terrastafeltje.

Suiker, we lossen het samen wel op. Laten we gewoon beginnen met ruimtes waar veel kinderen komen: kinderdagverblijven, scholen, naschoolse opvang, sportclubs. Dan kunnen we nieuwe gewoontes aanleren zonder rechtszaken.

Getest: Peijnenburg ontbijtkoek zonder suiker

Peijnenburg Zero

Man P. heeft sinds kort de ‘Peijnenburg Zero’ in huis gehaald. Deze is gezoet met xylitol in plaats van suiker. Peijnenburg is er zelf behoorlijk trots op. ‘Voor het eerst sinds 1883 is het onze Peijnenburgbakkers gelukt om ontbijtkoek te bakken zonder toegevoegde suikers’, meldt Peijnenburg op de speciale Peijnenburg Zero website.

‘Xylitol gaf voor ons het beste resultaat op een mooie koekkwaliteit’, meldt Suzanne van Dijk, van de afdeling R&D van Peijnenburg, in een filmpje op de site. Xylitol is een natuurlijke suikervervanger, die wordt ‘onder andere gewonnen uit berkenbomen die in de natuur staan’. Het blijft onduidelijk of dat het ook geval is met de Peijnenburg-xylitol. Het lijkt mij waarschijnlijker dat die wordt gewonnen uit maïs, want dat is goedkoper voor massaproductie.

Feit is dat de Zero ontbijtkoek bijna zeven keer minder suikers bevat dan gewone ontbijtkoek. Man P. is overigens te spreken over de smaak: hij proeft geen verschil met gewone. Ook de koekkwaliteit, een woord waar ik tot vandaag nog nooit van had gehoord, is hetzelfde.

Een nieuwe baan, nieuwe eetgewoonten

Champagnetaart van Holtkamp

Dit is de champagnetaart van patisserie Holtkamp. Die had collega C. meegebracht ter gelegenheid van onder andere mijn eerste werkdag. Ik heb een ministukje genomen, want het zou onbeleefd zijn geweest om te weigeren, toch?

“Klopt het dat je blog minder vaak verschijnt”, vroegen een paar lezers de afgelopen weken. Ik kan jullie verzekeren dat er na 261 dagen nog geen suikerschrijfmoeheid is opgetreden. Een nieuwe baan kost alleen altijd wat extra energie. Plus, er kwam ineens een concurrerend onderwerp in mijn blikveld.

Het is namelijk een baan bij een organisatie die zich inzet voor een eerlijk voedselsysteem. De komende tijd ga ik me daar volledig richten op koffie. De afgelopen weken heb ik daarom alles wat los en vastzit gelezen over koffie en ben ik zelfs bij een heuse koffieproeverij geweest. Dat heet trouwens een cupping en je moet de slokjes koffie met een lepeltje scheppen en vervolgens uitspugen.

Koffiekunst
Koffiekunst op mijn nieuwe werk

Elke organisatie brengt weer z’n eigen type eetgewoontes en -gebruiken mee. Je hebt kantoren waar iedereen achter z’n bureau eet, of waar juist iedereen individueel of in duo’s een wandelingetje maakt. Je hebt kantoren met een immense bedrijfskantine, inclusief kantinejuf en kroket op vrijdag.

We hadden bij mijn vorige werk ooit een kantine waar ze elke dag twee verse soepen serveerden. Niet de standaard ‘champignon-roomsoep’ of ‘rijkgevulde tomatensoep’, maar recepten uit de hele wereld. Als ik niet kon kiezen, nam ik ze gewoon allebei.

Toen we later kantineloos de werkweek door moesten komen, stapelden de bakjes hummus en potten pindakaas zich op tot het plafond. Veel collega’s namen kliekjes mee van huis, waardoor je een leuk inkijkje kreeg in ieders huiselijke eetgewoonten.

Mijn inzending voor het broodje van de maand
Mijn inzending voor het broodje van de maand

 

Op mijn nieuwe werk houdt iedereen van lekker eten. We leggen allemaal een vast bedrag per maand in, waarvoor elke week vers brood, kaas, sla, tomaten, alfalfa, paprika, verschillende soorten hummus, avocado et cetera worden ingekocht op de markt. Daarnaast zijn er altijd vaste smaakmakers in huis, zoals augurken, zongedroogde tomaten, olijven, mosterd en pesto.

Zo’n rijkgevulde lunch zorgt ervoor dat je de middag doorkomt zonder merkbare dip. En je hebt ook al een groot deel van je groenten binnen voor die dag. ‘s Middags warm eten, wat boeren in Brabant tot eind vorige eeuw nog wel deden, is eigenlijk helemaal zo gek nog niet.

Het enige is dat het lastig maat te houden is met zoveel lekkers op tafel, zeker als ook het tosti-apparaat uit de kast wordt gehaald. Collega A. berekende laatst dat we ieder 1200 kilocalorieën hadden weggeluncht. Een Big Mac-menu is 1300 kilocalorieën, inclusief cola, friet en mayonaise.

salade met feta en olijven
Zelfgemaakte salade met feta en olijven

Laatst hadden collega’s M. en I. het eten verzorgd bij een bijeenkomst over blockchain & voedsel. Er was aan het einde van de avond nog een grote kom pastasalade over. Ik nam ‘m op de fiets mee naar huis en zette ‘m in de buurt-app en -Facebookpagina. De volgende dag was ik druk bezig met bakjes en zakjes en pendelen tussen huizen, want het liep storm. Zeg nou zelf, zo’n lekkere salade als hierboven op de foto, die laat je toch niet verpieteren?

borrelsla
Kantoorhumor: borrelsla

En zoals elke organisatie heeft ook mijn nieuwe werkomgeving zijn eigen, kantoorspecifieke humor, die in dit geval bijzonder vaak over eten gaat. Zo was er laatst de introductie van de borrelsla, een restje sla dat perfect smaakt bij een wijntje tijdens de vrijmibo.

 

Recept voor suikervrije bananenfrisbee

bananencake Carina Purefoodie

Er kwam een verjaardagsfeest aan van een van onze nichtjes. We vernamen dat schoonzus C. al suikervrij aan het proefbakken was geslagen. Het betrof een bananencakerecept van de website Purefoodie. Het proefbaksel werd liefkozend ‘de frisbee’ genoemd. De smaak van deze bananenfrisbee was prima, maar de cake was niet hoger geworden dan een centimeter.

Op de feestdag zelf was het gebakken exemplaar een stuk luchtiger. We doopten ‘m de soufflé. Zie voor het bewijs de foto bovenaan dit artikel. Maar, eerlijk is eerlijk, nog steeds was-ie nou niet bepaald de hoogte in gerezen.

Ik merk thuis bij het uitproberen van recepten ook dat de suikervrije baksels de neiging hebben om bescheiden te blijven qua omvang. Heeft het iets te maken met de al die bananen die erin gaan?

Suikervrije cake met banaan van Purefoodie
Suikervrije cake met banaan van Purefoodie

En hier vind je het bananencakerecept van Purefoodie: makkelijk, snel, lekker en redelijk gezond met meel, bananen en boter als hoofdbestanddelen.

Mars geeft energie…als de snoepautomaat het doet

Mars in de snoepautomaat

Mars. Er was een tijd dat mijn vader regelmatig een Mars in zijn auto had liggen, om te eten als tussendoortje. Mijn zusjes en ik keken vol ontzag naar die reep in zwartglanzend papier op het dashboard. Het kwam niet in ons op om eraan te komen, want Mars was voor grote mensen. We geloofden oprecht dat de Mars de toch al bovenaardse krachten van onze vader versterkte. Mars geeft energie, was niet voor niets de succesvolle slogan.

Er gingen jaren, decennia voorbij dat ik niet aan Mars heb gedacht. Totdat ik op een vrijdagavond nog op mijn werk ben. De rest van de collega’s is al naar huis, maar ik wilde per se nog iets afmaken. Ik loop naar de koffiemachine en passeer de snoepautomaat. Het licht is gedimd, de automaat is zo goed als leeg, op twee rijtjes Marsen na. Ik voel een euro in mijn broekzak. Dit heeft zo moeten zijn. Ik weet het, ik mag geen suiker, dus zeker geen Mars, maar hé, Mars geeft energie. Of anders geef ik de Mars aan Man P., die kan vast ook energie gebruiken.

Mars stilt de stevige trek
Een Mars moet je eten in een zo groot mogelijk formaat

Ik doe de euro in de machine, tik het getal in en de Marsreep schuift naar voren. En blijft hangen voor de val. Ik schud nog even aan de zijkant van de automaat, maar die blijkt zwaarder dan gedacht. Er is niemand meer in het pand om mee te helpen schudden. Ik zie een nummer dat je moet bellen in geval van storing, maar om nu op vrijdagavond te bellen dat mijn heimelijke Mars vastzit?

We zullen nooit weten wie de Mars zou hebben opgegeten. Ik kan achteraf zeggen dat ik die Mars natuurlijk aan mijn vader had gegeven. Voor op het dashboard.

Mars geeft je energie

Vitamini’s van Lidl: beter dan kinderfiguurtjessnoep

VitaMini's Lidl

Het aftellen is begonnen. Op 25 februari is het over met de VitaMini’s. Voor in totaal 1200 euro aan boodschappen kun je sparen voor Bram Broccoli, Aisha Appel, Bert Banaan en vijf andere groenteknuffels: de ‘VitaMini’s. ‘Voor dat geld ga ik liever een weekend naar New York met z’n tweeën’, las ik al op Twitter bij @Globalistaa. Per knuffelgroente ben je 150 euro aan boodschappen kwijt. Zoals Lidl zegt: je hoeft ze niet allemaal te sparen. Dat is ook wel weer duurzaam gedacht.

Lidl wil met deze actie naar eigen zeggen stimuleren dat kinderen fruit en groente eten. Maar of dat gaat lukken? Auteur, columnist en blogger Anne Eekhout betwijfelt dat, met een verrassende  logica:

Als je een kind wil bewegen om meer koeienvlees te eten, geef je hem dan een koeienknuffel? […] Eigenlijk verwacht ik het tegenovergestelde effect. De knuffel die hier in huis komt, zal nooit meer op een bord verschijnen, in welke gedaante dan ook. Daarom gaat het een aubergine worden. Lusten we allemaal toch niet.

Lees hier hoe Anne door de koopjesafdeling van Lidl struint om aan die 150 euro te komen voor een aubergineknuffel. Zelf zou ik in deze redenatietrant voor Chanti Champignon gaan.

Ik stel voor dat we allemaal tijdens de laatste spaaractieweken extra veel groente en fruit kopen bij Lidl en extra VitaMini-zegels sparen, om Lidl te laten merken dat we dit initiatief ondersteunen. En dan geven we al die extra zegels aan de kinderen van Anne Eekhout.

Gaat er wel eens een dag voorbij zonder Verkade kinderkoekjes?

Dorakoekjes Verkade

‘Nee, hoor, we geven Morris geen snoep, hij krijgt een Dorakoekje’.  Voor wie de Verkade Dorakoekjes niet kent: dat zijn kinderkoekjes per twee verpakt in een zakje met het gezellige tekenfilmfiguurtje Dora erop.

Prima als ouders hun kind een Dorakoekje willen geven, maar het valt mij op dat ouders vaak in de veronderstelling verkeren dat de speciaal op kinderen gerichte snackproducten een soort van gezond zijn. Een redelijk verantwoord tussendoortje om het kind door de vieruurdip heen te helpen, minder saai van smaak dan een rijstwafel, soepstengel of stuk komkommer.

Spongebob, ook een kinderkoekje van Verkade
Spongebob, ook een kinderkoekje van Verkade

Ik hoor het wel vaker in de wandelgangen van het kinderdagverblijf of bij de zwemles. ‘Hier, neem maar een Nijntjekoekje’. Ouders denken dat ze hun kinderen daarmee een redelijk gezond alternatief bieden voor snoep, maar je kunt Morris net zo goed direct een suikerklontje geven, want zo’n zakje met twee Dorakoekjes bevat 5 gram suiker. Dat is net iets meer dan een suikerklontje.

Het schijnt dat ze in de supermarkt ook nog eens op kinderhoogte liggen. Een collega-moeder klaagde tenminste dat ze bij de kassa altijd minstens vier clandestiene pakken kinderkoekjes moet verwijderen uit het winkelwagentje.

Zoon L. en dochter C. nemen ze wel eens mee van het kinderdagverblijf, als een jaarclubgenoot getrakteerd heeft. Misschien omdat ze het thuis niet krijgen, maar ik zie ze zelden zo intens gelukkig als wanneer ze een zakje Dorakoekjes mogen opeten. Een geluk dat 2 seconden duurt.

Iedereen mag van mij hele pakken Dorakoekjes of Spongebob leegeten, maar ik zou graag het misverstand de wereld uit helpen dat ze gezond zijn. Leve de soepstengel!

Merci dat jij van suiker bent

Merci Storck

Man P. had een doos Merci gekregen als bedankje voor zijn vrijwilligerswerk in de buurt. Ferrero Rocher was Merci, daar droomde ik als kind van. (Reclame werkt dus echt, de filmpjes met het liedje ‘Merci dat jij er bent’ zitten sinds de jaren negentig vastgebeiteld in mijn hersenen).

Zo’n stralende oma die van haar kleinkind zo’n luxe cassette met acht ‘verschillende chocoladespecialiteiten’ overhandigd krijgt en daarbij kijkt alsof ze een klomp goud in ontvangst neemt. Ik wou dat kleinkind zijn.

Inmiddels heb ik in allerlei hoedanigheden Merci in ontvangst mogen nemen. Meestal in iets minder hemelse, maar net zo welgemeende omstandigheden. Denk aan een aandoenlijk naar de grond kijkende snuffelstagiair of een groep vrijwilligers in een zaaltje met TL-verlichting.

Merci alle smaken Storck
‘Enjoy piece by piece our carefully selected high quality chocolates, delicate fillings and unique recipes’

Hazelnoot-praliné. Melkchocolade. Amandel-hazelnoot. Melk-praliné. Pure chocolade. Marsepein. Pure chocolademousse. Mokka-room. Welke smaak is jouw favoriet? Mijn favoriete smaak was marsepein.

Afgaande op de lege verpakkingen is Man P. het meest gecharmeerd van de hazelnoot-praliné. De melkchocolade vindt hij duidelijk te gewoontjes.

Merci, een merk van de Duitse fabrikant Storck, is met zijn tijd meegegaan. Je kunt ringtones downloaden van het Merci-lied, een verpakking bestellen met je eigen foto erop en bijpassende wallpapers installeren op je computer of telefoon.

merci-wallpaper-voor-je-humor-desktop
‘Voor je humor’-wallpaper voor de bureaubladachtergrond op je computer. Er is ook ‘Voor je glimlach’ en ‘Voor je vertrouwen’.

Kijk ik naar de ingrediëntenlijst op de verpakking, dan zie ik suiker vooraan staan. Dat betekent dat suiker het hoofdbestanddeel is van de ‘chocoladespecialiteiten’.

De voedingswaardetabel bevestigt dat. Van elke 100 gram Merci die je eet, is 48 gram pure suiker. Per reepje is dat 7% van de totale hoeveelheid suiker die je op een dag binnen mag krijgen; tweeënhalf suikerklontje. De ‘luxe geschenkdoos’ van Man P. bevat 32 reepjes. Niet allemaal achter elkaar opeten dus, s’il vous plaît.

UPDATE 20-02018
Ik vroeg via het klantenserviceformulier op de website van Merci of zij ook overwegen om hun producten wat minder gesuikerd te maken. Dit is het antwoord:

mail klantenservice Merci
mail klantenservice Merci: niet gespecialiseerd in (suikervrije) alternatieven

Merci schrijft dat de samenstelling van hun chocolade niet anders is dan die van andere ‘vooraanstaande chocoladeproducten en -merken’. Met andere woorden: ze kijken naar concurrerende merken en zullen pas met iets nieuws komen als andere fabrikanten dat ook doen. Zou er dan helemaal geen verdienmodel zijn voor minder gesuikerde ‘vooraanstaande chocoladeproducten’?

Met deze traktatie kun je dus best aankomen bij een groep kleuters

mandarijnen traktatie

En weer was het traktatietijd op school. De vorige keer waren het chocolademuizen geworden. Het is dat ik uitgebreid over die traktatie geschreven heb, anders zou ik die faux pas graag voor altijd in de doofpot hebben stopt.

Nu had ik de kans om het goed te maken, en wél een originele, en gezonde traktatie te knutselen waarmee zoon S. indruk zou maken in zijn klas.

Maar ik voel een blokkade opkomen zodra ik eraan denk dat ik iets in elkaar moet priegelen dat enigszins overeenkomsten vertoont met het voorbeeld. Misschien komt het door de surprises die we vroeger maakten van papier maché. In mijn fantasie maakte ik de mooiste en grootste surprise van de klas.

In de praktijk was het behangplaksel uitgesmeerd op de tafel en op mijn kleren, liepen de verfkleuren lelijk uit omdat het plaksel nog niet droog bleek,  en zaten de krantenpapiersnippers vastgeplakt aan mijn vingers.  Mijn moeder wist er uiteindelijk iets toonbaars van te maken.

Na mijn vorige blog over mijn zoektocht naar een maakbare, gezonde schooltraktatie, bleek onder meer ouders animo voor een creatieve traktatieservice. Er heeft zich alleen nog niet zo’n service gemeld.

Daarom heb ik zelf maar een traktatie bedacht: mandarijnen. Zoon S. zei in eerste instantie: ‘Mandarijnen, dat is geen traktatie, die eten we elke dag’. Daarin had hij in zekere zin gelijk, maar hij had de Speciale Toevoeging nog niet gezien: satéprikkers met daarop een gekleurde, papieren flamingo, appel of peer.

 zoon S mandarijnen

En zoon S. ontdekte een extra feature: er zat een stukje crêpepapier in, zoals bij slingers. Dat kon je uitrekken en omvouwen tot een rondje, zodat er een 3D-effect ontstond.

whatsapp traktatie
Positief-kritische feedback van zus S. op de traktatie

‘s Middags kwam hij thuis met rode wangen en een lege uitdeelschaal.  Hij was langs de klassen gegaan met zijn traktatie en had van de juffen een enorme kaart gekregen met een poes erop. Iedereen had de prikkers met 3D-functie volgens hem ‘vet kicken’ gevonden.

 

Poes in een broek op een reuzenverjaardagskaart
Poes in een broek op een reuzenverjaardagskaart